Piękna choinka na święta – jak to osiągnąć?

Choinka, oczywista dla nas ozdoba świąt Bożego Narodzenia, jest stosunkowo nowym symbolem tego szczególnego czasu w roku. Ale kiedy i gdzie zaczęto przystrajać drzewka iglaste w sposób, który jest bliski dzisiejszemu?

Drzewo (zwłaszcza iglaste) jest uważane w wielu kulturach za symbol życia i odradzania się, trwania i płodności. Początków drzewka bożonarodzeniowego upatruje się w XVI wieku, chociaż prawdopodobnie już wcześniej istniały swoiste odsłony „choinek” jako rajskich drzewek wystawianych w wigilię Bożego Narodzenia. Mówi się, że tradycja choinek w formie bliskiej dzisiejszej narodziła się w Alzacji (historyczna kraina Francji) – drzewka ubierano w ozdoby z papieru i jabłka, nawiązujące do rajskiego drzewa.

Za sprawą Martina Lutra i jego wielkiej sympatii do tego bożonarodzeniowego zwyczaju, choinki szybko stały się popularne w protestanckich Niemczech. Chociaż początkowo wieszane były pod sufitem, czubkiem do dołu. Do Polski zwyczaj ubierania świątecznego drzewka dotarł na przełomie XVIII i XIX wieku – sprowadzili go niemieccy protestanccy żołnierze i urzędnicy. Ze względu na czasy zaborów Polski i skojarzenia z zaborcą, choinka była przyjmowana z oporem. Jednak z czasem zaczęła wypierać popularną w Polsce podłaźniczkę. Zwaną również m.in. bożym drzewkiem i wiechą. To czubek jodły, świerku, sosnowa gałąź lub obręcz przetaka opleciona zielonymi gałązkami, wieszane pod sufitem jako ozdoba bożonarodzeniowa.

Bogate symbolicznie są także ozdoby, które wieszamy na choince (w chrześcijaństwie symbolizującej Chrystusa jako źródło życia). Jednak nie wszystkie z ozdób utrzymały swoją popularność, która różni się także w zależności od regionu Polski.

Tradycyjnie choinkę ubierano dzień wigilii Bożego Narodzenia, czyli 24 grudnia, a zaangażowani byli w tę czynność wszyscy domownicy. Obecnie świąteczne drzewko ozdabiamy wcześniej. W niektórych domach choinkę ubiera się tydzień przed wigilią, w innych już na mikołajki, czyli 6 grudnia. Jednak są i tacy, którzy ubierają choinkę w grudniu, ale to, kiedy to się wydarzy, nie ma większego znaczenia – ważne żeby wytrzymała do świąt (w przypadku żywej choinki) i było można się nią wystarczająco długo nacieszyć. Na tych przykładach widać, że nie ma dobrej odpowiedzi na pytanie „kiedy ubrać choinkę?” i jest to kwestia indywidualna.

Jak zabrać się do przystrajania choinki żeby uzyskać oniemiający efekt? Zacznijmy od samego początku snucia logistyki choinkowej. Mianowicie wyboru i zmierzenia miejsca, w którym postawimy świąteczne drzewko. Dzięki temu unikniemy kupienia za dużej choinki – dotyczy to zarówno sztucznych, jak i żywych drzewek. Jeśli decydujesz się na żywą choinkę, pamiętaj o tym, żeby nie stawiać jej tuż przy źródłach ciepła. Powinniśmy umieścić ją co najmniej metr od grzejnika czy kominka. Zapobiegniemy tym samym zbyt wczesnej utracie świeżości i gubieniu igieł. Jednocześnie nie zaleca się stawiania drzewka blisko źródła zimna i w przeciągu. Lepiej unikać miejsc przy oknie i drzwiach balkonowych. Zatem gdzie najlepiej postawić choinkę? Dobrze sprawdza się umieszczenie drzewka w narożnikach pomieszczeń. Dzięki temu nie wadzi ona domownikom w codziennych czynnościach, a jest dostatecznie wyeksponowana. Oczywiście układ mieszkania i jego umeblowanie nie jest taki sam u każdego, więc ostatecznie miejsce, które zostanie przeznaczone na choinkę może być bardzo różne, a czasami może nawet wymagać małego przemeblowania.

Kiedy już wybraliśmy miejsce na choinkę, należy ją kupić (lub wyciągnąć zeszłoroczną) i zastanowić się nad odpowiednim stojakiem na choinkę. Najważniejsze funkcje dobrego stojaka na drzewko to trzymanie go w pionie, zagwarantowanie równowagi i stabilności, zabezpieczenie przed upadkiem i w przypadku żywej choinki także umożliwienie podlewania. Dobrze dobrany stojak powinien uwzględniać wielkość i wagę choinki wraz z ozdobami.

Mamy już drzewko w stojaku? Super! Teraz wreszcie nadszedł czas na myślenie o tym, jak ubrać choinkę żeby prezentowała się możliwie najlepiej. Żywe choinki, które przynieśliśmy z mrozu, zawinięte w siatkę, będę potrzebowały chwili na rozłożenie swoich gałęzi. Jeżeli kupiliśmy choinkę, której niektóre gałęzie są wyraźnie skierowane ku górze lub w ogóle gałęzie nie są zbyt rozłożyste, warto je odpowiednio dociążyć. Możemy w tym celu wykorzystać jabłka, które swoim ciężarem obciążą gałęzie, a jednocześnie będą ładnie komponowały się z innymi ozdobami.

W jakiej kolejności zawiesić ozdoby na choinkę? Warto zacząć od wieszania światełek. Dzięki temu całe okablowanie łączące świecące lampki choinkowe schowa się za nakładanymi zaraz potem innymi ozdobami. Bombki choinkowe i inne tego typu dekoracje warto wieszać proporcjonalnie do budowy drzewka – mniejsze na górze, a większe na dolnych gałęziach. Po tym etapie nadchodzi czas na łańcuchy. Wypełnią one puste przestrzenie, które zostały po nałożeniu światełek i bombek. Kierujemy się taką samą zasadą – cienkie łańcuchy na górne gałęzie, a grubsze na dolne. Zostało nam przystrojenie czubka choinki. Najłatwiej zrobić to na początku, ale zostawiając tę czynność na koniec symbolicznie dopełnimy rytuał zdobienia świątecznego drzewka.

Tak, jak termin ubierania choinki może być kwestią indywidualną, albo być wyznaczona tradycjami, podobnie jest z rozbieraniem drzewka. Jeśli chcesz podążać za tradycyjnym terminarzem świątecznym, masz do wyboru trzy symboliczne daty rozbierania choinki:

• Święto Trzech Króli (6 stycznia),
• Niedziela Chrztu Pańskiego (pierwsza niedziela po Święcie Trzech Króli),
• Święto Ofiarowania Pańskiego (inaczej święto Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego).

W praktyce, to kiedy rozbiera się choinkę, zależy w dużej mierze od tego, jak długo drzewko wytrzyma. Oczywiście mówimy tutaj o żywej choince. Wiele osób decyduje się zdjąć ozdoby i wyrzucić drzewko w momencie, kiedy zaczyna tracić dużo igieł i usychać. Osoby posiadające ogródek mają możliwość zasadzenia w nim drzewka, jeśli kupią je w donicy i dobrze o nie zadbają. Inni, żeby pozwolić sobie na piękną dużą choinkę muszą wcześniej przemeblować pokój. W tym przypadku nie dziwi chęć rozebrania choinki szybko po świętach, albo z drugiej strony – nacieszenia się nią jak najdłużej.