Szkolenie psa nawet w podstawowym zakresie pomaga w wychowaniu go, ułożeniu i zrównoważeniu jego impulsów. Treningi z psiakiem mogą bazować na nauce najpraktyczniejszych zachowań, jak słuchanie komend typu „siad” i „zostań”, czy spokojnego chodzenia na smyczy i wracania na zawołanie do właściciela. Jeśli pójść dalej, możemy wyszkolić swojego pupila do specjalnych aktywności, jak stróżowanie, pasterstwo czy aportowanie dla myśliwego. Coraz popularniejsze stają się także treningi agility.
Najważniejsze w szkoleniu psa jest nasze podejście do tematu. Osiągniemy sukces jedynie wtedy, kiedy wykażemy się cierpliwością, spokojem, konsekwencją oraz znajomością skutecznych metod i akcesoriów szkoleniowych. Postawmy na warunkowanie pozytywne, zamiast negatywnego. Zrezygnujmy z krzyczenia na psiaka, zastraszania go i sprawiania mu bólu. Budujmy w naszym pupilu zmianę zachowań poprzez nagradzanie. Jeśli pies zachował się w sposób przez nas pożądany, dajmy mu smakołyk, pobawmy się zabawką, pogłaszczmy, nagrodźmy chwaląc go słownie. Pies powinien nabrać do nas zaufania, czuć się przy nas bezpiecznie i chcieć za nami pożądać. Nie można w psie wzbudzać strachu, walczyć o dominację i uznać, że wytrenowany pies to taki, który karnie chodzi przy nodze i kuli się na podniesienie głosu.
Podejmując się szkolenia psa należy pamiętać o złotej zasadzie tego, jak uczą się psy. Mianowicie psy uczą się na podstawie bezpośrednich konsekwencji swoich zachowań. Oznacza to, że nagradzanie (i karanie) musi odbyć się natychmiast po działaniu psa, nie może być odroczone w czasie.
Przykładowo, jeżeli pies żebra w trakcie spożywanego przez Ciebie posiłku, a Tobie zmięknie serce i dasz mu kąsek ze swojego talerza, psiak zobaczy, że jego proszenie poskutkowało i będzie to powtarzał. Innym przykładem może być ciągnięcie na smyczy. Jeżeli pies ciągnie, a my pójdziemy w pożądanym przez niego kierunku, uzna on, że to działa i będzie to kontynuował. Aby przerwać takie zachowania, należy stanąć w miejscu i czekać aż pies się uspokoi. Kiedy to zrobi – nagrodzić smakołykiem. We wszystkich ćwiczeniach należy być konsekwentnym i nie trenować według swojego widzimisię, ale zawsze, kiedy mamy do czynienia z pewnymi zachowaniami.
Przydatnymi akcesoriami szkoleniowymi dla psów na pierwszych etapach treningu są smycze treningowe, klikery i gwizdki. Dla szczeniaków niezbędne przy nauce czystości będą maty absorbujące (podkłady treningowe).
Smycze treningowe przydają się w sytuacji, kiedy chcemy, aby pies pobiegał wolno, ale ma problem z wracaniem na naszą komendę. Dzięki smyczy treningowej możemy uczyć psiaka przybiegania na nasze zawołanie, jednocześnie nie puszczając go całkowicie wolno i pozbawiając siebie kontroli nad zwierzakiem. Taką smycz można w każdej chwili złapać lub nadepnąć na nią, aby psiaka zatrzymać.
Klikery jako akcesoria szkoleniowe dla psów mają pełnić rolę uwarunkowania psa na nagradzanie. To znaczy, jeśli klikniemy i zaraz po nim podamy psu nagrodę, będzie on kojarzył kliknięcie z czymś pozytywnym, a więc będzie wiedział, że jego zachowanie było czymś dobrym. Kliker zawsze wydaje ten sam dźwięk, więc jest zrozumiałym i stałym komunikatem dla psa. Dodatkowo użycie go może być bardzo precyzyjne – klikamy dokładnie w tym momencie, w którym pies zrobił to, na czym nam zależało.
Gwizdek pomaga psu usłyszeć sygnał-komunikat w momencie, kiedy nie słyszy naszego głosu, nie odróżnia go w gwarze i natłoku bodźców. Ucząc psa przychodzenia na nasze zawołanie, możemy oprócz werbalnych poleceń używać gwizdka. Dzięki temu pies, który odbiegnie na większą odległość będzie wiedział, że po usłyszeniu gwizdka musi do nas wrócić. To często skuteczniejsze niż nasze nawoływania. Tego typu gwizdki wysokotonowe wpadają w częstotliwość dźwięku dobrze słyszalną dla psa, ale nie dla człowieka.
Kiedy razem ze swoim psem opanowaliśmy już wszystkie pożądane przez nas komendy podstawowe i chcemy iść krok dalej, przydadzą się nam nowe akcesoria szkoleniowe. Przykładową drogą dalszego szkolenia może być trening agility, który polega na pracowaniu nad zwinnością i sprawnością fizyczną psa. Ćwiczenia agility wykorzystują akcesoria szkoleniowe dla psów takie jak tory przeszkód złożone z płotków i huśtawek zręcznościowych, stacjonaty (hopki), slalomu czy tunelu. Tego typu ćwiczenia są świetną zabawą, ale też treningiem posłuszności. Ważne, aby przed podjęciem się tego rodzaju aktywności ze swoim pupilem, sprawdzić jego stan zdrowia u weterynarza i poznać wszelkie przeciwwskazania do tak wzmożonego wysiłku.