Nośniki danych są nieodzowne tam, gdzie duże ilości informacji zawartych na dysku komputera chcemy przenieść do innego urządzenia albo w trwały sposób zarchiwizować. Przed laty służyły do tego celu dyskietki. Jakie typy komputerowychnośników danych wykorzystuje się dzisiaj?
W codziennym życiu najczęściej korzystamy z zewnętrznych dysków (magnetycznych lub SSD) albo z pendrive’ów. Umożliwiają one łatwy i szybki zapis, a także odczyt danych pobranych z komputera. Te nośniki pamięci masowej nie przydadzą nam się jednak, gdy chcemy odtworzyć muzykę ze sprzętu z napędem CD albo obejrzeć film w odtwarzaczu Blue-ray (BD). Wtedy jedynym wyjściem jest nagranie materiału na płycie w odpowiednim formacie.
Płyty możemy wykorzystać również do bezpiecznej archiwizacji plików. Dobrej jakości nośniki danych, nagrane w prawidłowo funkcjonującym napędzie, mają bardzo dużą trwałość. Są bezpiecznym sposobem przechowywania tych informacji, z których nie korzystamy na co dzień. Są przy tym o wiele tańsze niż zewnętrzne dyski twarde.
W sprzedaży dostępne są różnego typu płyty. Generalnie można je podzielić na dwie grupy: jedno- i wielokrotnego zapisu. Te pierwsze oznaczane są zwykle literą R (od angielskiego słowa recordable), a drugie – skrótem RW (ang. rewritable).
Wśród płyt kompaktowych CD-R i CD-RW dominują obecnie nośniki danych o pojemności 700 MB, pozwalające na zapisanie 80 minut muzyki w typowym dla odtwarzaczy formacie CD-Audio. Rzadko już spotyka się płyty starszej generacji o pojemności 650 MB (74min.). W przypadku dłuższych nagrań możemy skorzystać z nagrywanych techniką overburningu płyt o pojemności 800 czy nawet 840 MB.
Znacznie większą pojemność zapisu mają nośniki pamięci masowej typu DVD. Pozwalają one na zapis 4,7 GB danych (czyli niemal siedmiokrotnie więcej niż płyta CD). Wersje do zapisu dwustronnego mają pojemność przekraczającą 9 GB. Ale nawet one nie wytrzymują porównania z nośnikami danych typu Blue-ray, na których możemy nagrać 25, 50, a nawet 100 GB.
Płyty CD, DVD i Blue-ray dostępne są w wersji o zmniejszonej do 9 cm średnicy – służą one zwykle do rozprowadzania materiałów reklamowych czy informacyjnych. Na górnej powierzchni niektórych rodzajów płyt możemy nadrukować zaprojektowaną przez siebie etykietę. Niekiedy wykorzystuje się do tego odpowiednio wyposażone drukarki. W niektórych modelach nagrywarek napis na dostosowanej do tego celu płycie da się wypalić przy pomocy lasera.
Nośniki danych możemy nagrywać z różną prędkością. Zależy ona od typu płyty, modelu nagrywarki oraz wydajności komputera, do którego jest ona podłączona. Na nośnikach i na napędach znajdują się zwykle odpowiednie informacje. Przykładowo, jeśli odnajdziemy na płycie CD oznaczenie 40X, to można ją nagrywać z prędkością 40x większą niż normalne odtwarzanie. Oznacza to, że nośnikCD 700 MB (zawierający 80 minut muzyki) w optymalnych warunkach nagramy w czasie około 2 minut. Część osób twierdzi, że nagrywanie płyt z maksymalną prędkością może spowodować spadek jakości zapisu i zmniejszenie trwałości nagrania. Zalecają one zmniejszenie tej prędkości np. o połowę, co niestety wydłuża czas powstawania zapisanego nośnika.
Żeby przygotowane przez nas nagrania na płycie DVD lub CD przetrwały możliwie jak najdłużej, musimy pamiętać o kilku podstawowych zasadach. Ważna jest jakość użytego nośnika danych – produkty firmowe, kupowane w fabrycznych opakowaniach, mają zwykle lepszą jakość niż te nieznanego pochodzenia (tzw. no-name), dostępne w kioskach, sklepach wielobranżowych czy na bazarach. Dbajmy też o stan techniczny napędu, którego używamy do zapisu danych. Jeśli jego mechanika jest zużyta, a soczewki lasera zakurzone, tłuste czyzniszczone, to płyta zostanie słabo wypalona, a prawdopodobieństwo odczytania danych po kilku czy kilkunastu latach będzie zdecydowanie mniejsze.
Płyty powinniśmy przechowywać w miejscu o niezbyt wysokiej, stałej temperaturze. Należy chronić je przed działaniem światła lub promieniowania ultrafioletowego. Trzeba je również zabezpieczyć przed wstrząsami i możliwością przesuwania się w opakowaniu – porysowana lub zmatowana ciągłym obcieraniem się powierzchnia będzie utrudniała odczyt danych z nośnika.
Płyty dostępne są w sklepach specjalistycznych, supermarketach, a niekiedy nawet w kioskach. Zakupu większej liczby takich nośników danych warto dokonać przez internet. Płyty CD, DVD czy BD możemy nabyć w opakowaniach jednostkowych albo zbiorczych. Pojedyncze płyty sprzedaje się w klasycznych pudełkach, w plastikowych zamykanych tackach albo nawet w foliowych lub papierowych kopertach. Dużą liczbę płyt (10, 25, 50 lub 100 sztuk) opłaca się zakupić w postaci tzw. cake’a, zwanego też spindlem. To zamykane pudełko, w którym płyty ułożone są w stosie na wystającym pionowym bolcu. By zabezpieczyć te nośniki danych po nagraniu, warto dodatkowo zaopatrzyć się w pojedyncze opakowania.