Lornetki służą myśliwym, żołnierzom, ratownikom górskim, czy amatorom wycieczek i obserwacji przyrody, ale także przydają się podczas meczów, spektakli czy koncertów, by dostrzec szczegóły niewidzialne z odległości dla ludzkiego oka. Jak wybrać odpowiednią lornetkę, by być zadowolonym z zakupu?
Wybierając lornetkę, warto mieć świadomość, że to urządzenie optyczne o precyzyjnej budowie, wyposażone w kilka soczewek i dwa pryzmaty, ułożone w określony sposób i zabezpieczone przed zmianą położenia. Co więcej, każda lornetka wyposażona jest w mechanizmy umożliwiające regulację. Wszystko zamknięte jest w szczelnej obudowie, amortyzującej ewentualne, niewielkie wstrząsy. Nic więc dziwnego, że mocne lornetki o dobrej jakości kosztują nawet kilka tysięcy złotych. Najważniejsze elementy, które składają się na najwyższej jakości lornetkę to:
W przypadku lornetek najczęściej jakość idzie w parze z rosnącą ceną. Tanie lornetki zapewniają podstawowe funkcje. W przypadku lornetek o wyższej jakości, doskonałym odwzorowaniu obrazu, wielu soczewkach i optymalnie zastosowanych powłokach antyrefleksyjnych, cena wzrasta. Mocne lornetki dobrej jakości umożliwiają precyzyjną obserwację i zapewniają wysoki komfort użytkowania.
Lornetki obu typów różnią się ułożeniem pryzmatów. Porro działa na zasadzie zjawiska całkowitego odbicia wewnętrznego, podczas gdy lornetki dachowe mają obiektywy i okulary ustawionej w jednej linii. Zaletą takiego rozwiązania są ich kompaktowe rozmiary, które można osiągnąć dzięki takiej konstrukcji. Lornetki dachowe wyposażone są w systemy wewnętrznego ogniskowania z regulacją ostrości specjalnym pokrętłem. Taka konstrukcja lornetek umożliwia ich lepsze zabezpieczenie zewnętrzne, zarówno przed wpływem wilgoci na wewnętrzne ich elementy, jak i przed ich uszkodzeniem. Z tego powodu lornetki dachowe są bardziej popularne. Przydają się zarówno żołnierzom, jak i myśliwym, czy obserwatorom przyrody. Warto podkreślić, że lornetka dachowa o podobnych parametrach, jak lornetka porro jest droższa ze względu na zastosowanie kosztownych powłok, by uniknąć strat światła oraz przesunięć fazowych, co nie występuje w lornetkach porro. Te jednak są większe – trudno prowadzić z ich pomocą obserwację, trzymając je jedną ręką. Ponadto ze względu na zewnętrzny system ogniskowania lornetka jest bardziej narażona na uszkodzenia.
Wybierając lornetkę do obserwacji w dzień lub w nocy, trzeba wiedzieć, że źrenica oka rozszerza się od 2,5 do 4 mm w dzień oraz do 7 mm w nocy. Biorąc jednak pod uwagę światło księżyca i gwiazd, rzadko osiąga taki rozmiar. Co więcej, wraz z wiekiem traci zdolność do tak intensywnego rozszerzania się. Wybierając lornetkę, należy wziąć to pod uwagę i wybrać taką, która zapewni optymalne warunki obserwacji. Średnica źrenicy wyjściowej lornetki do obserwacji w dzień, powinna być wyższa niż 2,5 mm, gdyż to umożliwia lepsze użytkowanie nie tylko w słoneczny dzień, ale także w przypadku zmian pogodowych. To również możliwość obserwacji zacienionych obiektów. Wybierając lornetkę do pracy w nocy, trzeba sięgnąć po modele oferujące średnicę źrenicy wyjściowej w granicach 5-7 mm. Warto także pamiętać, że oprócz omawianego parametru, istotne są także dobrej jakości powłoki antyrefleksyjne oraz w przypadku lornetek dachowych powierzchnie lustrzane pryzmatów.
Każda lornetka prędzej czy później ulega zabrudzeniu. O tym, jak poważne mogą być konsekwencje uszkodzenia jej optyki, wiedzą osoby noszące okulary. Każda, nawet najdrobniejsza rysa, może powodować stały dyskomfort użytkowania. Dlatego czyszczenie lornetki należy zacząć od przedmuchania jej optyki, najlepiej sprężonym powietrzem, by usunąć wszelkie drobinki. Następnie należy zastosować delikatny płyn do czyszczenia optyki i z jego pomocą wypolerować szkła ściereczką z mikrofibry. Niewskazane jest używanie żadnych płynów do szyb czy mokrych chusteczek, nawet tych do czyszczenia okularów. Mogą one zawierać składniki chemiczne, uszkadzające istotne dla funkcjonalności lornetki powłoki. Warto pamiętać, by nie eksponować lornetki na działanie wysokich temperatur, na przykład zostawiając ją na słońcu. Może doprowadzić to do uszkodzenia jej drobnych struktur.
Wybierając lornetkę, warto więc określić własne potrzeby w tym zakresie i dopasować ją do swoich wymagań, by użytkowanie jej przynosiło maksymalną satysfakcję.